Msamiati wa NAATI CCL Swahili (maneno 214 katika nyanja kumi)
Msamiati wa NAATI CCL Swahili una maneno 214 katika nyanja kumi za mtihani, kila moja likiwa na Kiingereza, Kiswahili na maana yake hapa Australia kwa mstari mmoja. Ukurasa huu unaonyesha maneno matano kutoka kila nyanja; orodha yote na PDF yake zinapatikana kwa akaunti ya bure.
Tatizo la msamiati kwenye mtihani huu si Kiswahili chako. Ni majina ya mifumo ya Australia. Bulk billing, strata, superannuation, excess, Family Tax Benefit: maneno haya hayana visawe vya Kiswahili kwa sababu mifumo yenyewe haipo Afrika Mashariki. Mzungumzaji fasaha wa Kiswahili hukwama kwenye kipande cha kliniki akitafuta jinsi ya kusema "bulk billing" kwa Kiswahili, wakati jibu sahihi ni kuliacha kama lilivyo.
Tumia orodha hii pande zote mbili. Kiingereza kwenda Kiswahili ni rahisi kufanyia mazoezi, kwa sababu ndivyo unavyoisoma orodha. Upande mwingine ndio unaokushtua: unasikia "dhamana" kwenye kipande cha kituo cha polisi na unatakiwa kutoa "bail" papo hapo. Maneno yenye nyuso nyingi ni mengi kuliko unavyodhani. "Dhamana" ni bail kortini, bond ya nyumba unayopanga, na dhamana ya mlaji dukani; "marejesho" ni refund ya bidhaa na tax return ya mwaka; "baraza" ni tribunal.
Jinsi ya kutumia orodha hii
- Fanya nyanja moja kwa siku, kwa sauti. Funika safu ya Kiswahili, tamka neno, kisha funua uangalie. Kisha rudia kinyume chake: funika safu ya Kiingereza.
- Upande wa Kiswahili kwenda Kiingereza ndio watu husahau kuufanyia mazoezi, na ndio unaogharimu alama. Ukisikia "kufukuzwa" kwenye kipande cha nyumba, unahitaji "eviction" mara moja.
- Maneno yenye maana zaidi ya moja yaandike pamoja na ufafanuzi wake: "dhamana ya kuachiliwa" kwa bail, "dhamana ya nyumba" kwa bond, "marejesho ya kodi" kwa tax return. Ufafanuzi wa neno moja huokoa maana nzima ya sentensi.
- Maneno unayoyakosa mara kwa mara yapo pia kama kadi za kukariri ndani ya Lingo Copilot CCL, kwenye kifurushi cha bure cha Starter. Rudia yale uliyoyakosa tu, si orodha nzima.
- Maneno matano ya kila nyanja hapa ni sampuli. Orodha yote ya maneno 214 na PDF yake hufunguka kwa akaunti ya bure, na kila neno ndani ya programu lina kadi yake ya kukariri.
Ukurasa huu unaonyesha maneno matano tu kutoka kila nyanja. Ukijisajili bila malipo, unapata orodha yote ya maneno 214 ya nyanja kumi ndani ya programu, na unaweza kuipakua kama PDF.
Afya Maneno 5 kati ya 37
Nyanja kubwa kuliko zote, na kwa kawaida ni miadi ya GP au kuruhusiwa kutoka idara ya dharura: rufaa, agizo la dawa, madhara, kipimo cha damu, pamoja na maneno mawili unayoyasema kwa Kiingereza nyumbani lakini yanayohitaji Kiswahili sanifu hapa: kisukari na shinikizo la damu.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| GP (General Practitioner) | Daktari wa kawaida (GP) | Daktari wa eneo anayetibu matatizo ya jumla ya afya na kutoa rufaa kwa wataalamu. |
| specialist | Daktari bingwa | Daktari aliyebobea katika eneo maalum la matibabu, kama moyo au mifupa. |
| referral | Rufaa ya daktari | Barua kutoka kwa daktari wa kawaida ya kukuwezesha kuonana na daktari bingwa. |
| prescription | Agizo la dawa | Agizo la maandishi la daktari linalokuwezesha kupata dawa kutoka duka la dawa. |
| dosage | Kipimo cha dawa | Kiasi cha dawa unachopaswa kutumia na mara ngapi. |
Sheria Maneno 5 kati ya 22
Kipande cha kisheria hukuweka kituoni au mbele ya baraza: taarifa rasmi ya shahidi, dhamana, faini, upatanishi, amri ya kumzuia, na mgawanyo wa mali.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| statement | Taarifa rasmi | Maelezo rasmi unayotoa kwa polisi kuhusu tukio. |
| witness | Shahidi | Mtu aliyeona tukio na anayeweza kutoa ushahidi mahakamani. |
| AVO | AVO | Amri ya mahakama ya kumlinda mtu dhidi ya ukatili (Apprehended Violence Order). |
| domestic violence | Ukatili wa nyumbani | Ukatili au unyanyasaji unaotokea kati ya watu wa familia moja au wenza. |
| bail | Dhamana | Kuachiwa kwa muda kutoka kizuizini kabla ya kesi kusikilizwa. |
Uhamiaji na visa Maneno 5 kati ya 20
Hapa ndipo maneno unayoyajua kupita kiasi yanapokuwa hatari: visa, subclass, EOI, tathmini ya ujuzi, visa ya mpito. Nambari ya aina ya visa haipaswi kubadilika hata kidogo.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| visa | Visa | Kibali rasmi kinachokuruhusu kuingia, kukaa, au kufanya kazi katika nchi. |
| subclass | Subclass (aina ya visa) | Aina au nambari mahususi ya visa ya Australia. |
| permanent residency | Ukaazi wa kudumu | Hadhi inayokuruhusu kuishi na kufanya kazi Australia kabisa bila kikomo cha muda. |
| citizenship | Uraia | Hadhi ya kisheria ya kuwa raia kamili wa nchi. |
| skilled migration | Uhamiaji wa wenye ujuzi | Njia ya uhamiaji inayotegemea ujuzi wa kitaaluma. |
Elimu Maneno 5 kati ya 19
Mkutano wa wazazi na walimu au ofisi ya uandikishaji: mahitaji maalum, uonevu, ada ya masomo, HECS-HELP, uanagenzi wa TAFE.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| enrolment | Uandikishaji | Mchakato wa kujisajili katika shule au kozi. |
| immunisation records | Rekodi za chanjo | Kumbukumbu zinazoonyesha chanjo ambazo mtoto amepewa. |
| birth certificate | Cheti cha kuzaliwa | Hati rasmi inayothibitisha tarehe na mahali pa kuzaliwa kwa mtu. |
| special needs | Mahitaji maalum | Msaada wa ziada unaohitajika kwa kujifunza au ulemavu. |
| IEP | IEP | Mpango wa elimu uliobinafsishwa kwa mwanafunzi mwenye mahitaji maalum (Individual Education Plan). |
Huduma za jamii Maneno 5 kati ya 20
Simu ya Centrelink ndiyo hali ya kawaida hapa: JobSeeker Payment, kipindi cha kusubiri, myGov, NDIS, Home Care Package, msaada wa mlezi.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| Centrelink | Centrelink | Shirika la serikali ya Australia linalotoa malipo ya hifadhi ya jamii. |
| JobSeeker Payment | JobSeeker Payment | Malipo ya hifadhi kwa watu wasio na kazi wanaotafuta kazi kwa bidii. |
| Family Tax Benefit | Family Tax Benefit | Malipo ya kusaidia familia na gharama za kulea watoto. |
| redundancy | Kupunguzwa kazi | Kupoteza kazi kwa sababu nafasi hiyo haihitajiki tena. |
| severance pay | Fidia ya kuachishwa kazi | Malipo yanayotolewa wakati ajira inapokwisha kutokana na kupunguzwa kazi. |
Ajira Maneno 5 kati ya 20
Mazungumzo ya mahali pa kazi huhusu kufukuzwa kazi kwa njia isiyo ya haki, superannuation, fidia ya mfanyakazi, au mpango wa kurudi kazini baada ya jeraha.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| forklift licence | Leseni ya forklift | Kibali rasmi cha kuendesha forklift, mashine ya kunyanyua mizigo. |
| WHS | WHS | Sheria zinazolinda wafanyakazi dhidi ya majeraha kazini (Work Health and Safety). |
| PPE | PPE | Vifaa vya kujikinga kazini kama kofia ngumu, glavu, na miwani (Personal Protective Equipment). |
| unfair dismissal | Kufukuzwa kazi kwa njia isiyo ya haki | Kuachishwa kazi bila sababu halali. |
| Fair Work Commission | Fair Work Commission | Chombo cha serikali ya Australia kinachotatua migogoro ya mahali pa kazi. |
Bima Maneno 5 kati ya 19
Dai baada ya ajali ya gari ndilo tukio linalojirudia: ada ya bima, excess, sera, mtu wa tatu, hasara kamili, no-claims bonus.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| premium | Ada ya bima (premium) | Kiasi unacholipa mara kwa mara kwa ajili ya bima. |
| excess | Excess | Kiasi unacholipa kutoka mfukoni mwako kabla bima haijafunika kilichobaki. |
| claim | Dai (la bima) | Ombi kwa kampuni ya bima la malipo baada ya hasara au tukio. |
| policy | Sera (ya bima) | Hati ya mkataba wa bima. |
| total loss | Hasara kamili | Wakati gari au mali imeharibika kiasi cha kushindwa kutengenezwa. |
Masuala ya walaji Maneno 5 kati ya 18
Malalamiko ya duka, ya kampuni ya nishati au ya ulaghai wa mtandaoni: risiti, udhamini, dhamana ya mlaji, hitilafu kubwa, kipindi cha kujitoa.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| Australian Consumer Law | Australian Consumer Law | Sheria ya shirikisho inayolinda haki za walaji wanaponunua bidhaa na huduma. |
| refund | Marejesho ya pesa | Kurudishiwa pesa ulizolipa kwa bidhaa au huduma. |
| warranty | Udhamini | Ahadi kwamba bidhaa itafanya kazi kwa kipindi fulani. |
| consumer guarantee | Dhamana ya mlaji | Haki chini ya sheria ya Australia kwamba bidhaa lazima ziwe na ubora unaokubalika. |
| major failure | Hitilafu kubwa | Tatizo zito linalofanya bidhaa kuwa hatari au isiyofaa kwa matumizi. |
Nyumba na upangaji Maneno 5 kati ya 19
Mgogoro kati ya mpangaji na wakala: dhamana ya nyumba (bond), ripoti ya hali, uchakavu wa kawaida, ongezeko la pango, kufukuzwa, strata.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| bond | Dhamana (bond) | Amana ya usalama inayolipwa mwanzoni mwa mkataba wa kupanga. |
| condition report | Ripoti ya hali | Hati inayorekodi hali ya nyumba mwanzoni mwa mkataba wa kupanga. |
| fair wear and tear | Uchakavu wa kawaida | Kuchakaa kwa kawaida kunakotokana na matumizi ya kila siku. |
| rent increase | Ongezeko la pango | Kupandishwa kwa kiasi cha pango unacholipa. |
| eviction | Kufukuzwa | Kulazimishwa kuondoka katika nyumba ya kupanga. |
Fedha na kodi Maneno 5 kati ya 20
Benki, ofisi ya kodi au mshauri wa fedha: kiwango cha riba, mkopo wa nyumba, marejesho ya kodi, uhamisho wa kimataifa, phishing.
| English | Kiswahili | Maelezo |
|---|---|---|
| savings account | Akaunti ya akiba | Akaunti ya benki ya kuwekea pesa kando na kupata riba. |
| transaction account | Akaunti ya miamala | Akaunti ya benki ya kila siku ya kuweka, kutoa, na kulipa. |
| interest rate | Kiwango cha riba | Asilimia inayotozwa kwa mkopo au kulipwa kwa akiba. |
| fixed rate | Riba isiyobadilika | Kiwango cha riba kinachobaki kilekile kwa kipindi maalum. |
| variable rate | Riba inayobadilika | Kiwango cha riba kinachoweza kubadilika kadiri ya muda. |
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Je, msamiati huu wa NAATI CCL Swahili ni wa bure?
Ndiyo. Ukurasa huu unaonyesha maneno matano kutoka kila nyanja bila kujisajili, na maneno yote 214 hufunguka kwa akaunti ya bure ya Lingo Copilot CCL, ambapo yapo pia kama kadi za kukariri. Hakuna kadi ya benki, na PDF ya orodha yote inapakuliwa baada ya kujisajili.
Je, majina kama Centrelink na Medicare yanapaswa kutafsiriwa kwa Kiswahili?
Hapana, yaache kama yalivyo: ni majina ya mifumo, na msikilizaji anayatambua mara moja. Sera ya lugha ya NAATI inasema mtahiniwa haadhibiwi kwa kutumia neno la Kiingereza ambalo wazungumzaji wa lugha yake hulitumia mara kwa mara. Kutafsiri Centrelink au Medicare kunakuongezea kazi na kumchanganya msikilizaji.
"Retirement" ni "kustaafu"? Maneno kama insurance policy na third party yanasemwaje?
Ndiyo, "to retire" ni "kustaafu". "Insurance" ni bima, "policy" ni sera, "third party" ni mtu wa tatu, na "excess" hubaki excess kwa sababu ni jina la kiasi mahususi kwenye mkataba wa bima. Lakini superannuation halina neno moja la Kiswahili: sema superannuation, kisha ufafanue kwa maneno matatu ikiwa mtiririko unaruhusu.
Nyanja kumi za orodha hii zinalingana vipi na mada za mtihani wa NAATI?
Zinafuata mada za kila siku ambazo mazungumzo ya NAATI CCL hutoka: afya, sheria, uhamiaji, elimu, huduma za jamii, ajira, bima, masuala ya walaji, nyumba na fedha. Hakuna orodha rasmi ya maneno ya mtihani, kwa hivyo maneno haya yamechaguliwa kutokana na huduma halisi ambazo mada hizo huzungumzia. Zitumie zote kumi, kwa sababu hujui utapewa nyanja zipi.
Je, kuna PDF ya msamiati wa NAATI CCL Swahili ninayoweza kupakua?
Ndiyo. Ukijisajili bila malipo, unapakua orodha yote ya maneno 214 kama PDF, na maneno yale yale yapo ndani ya programu kama kadi za kukariri, yakiwa na maelezo kwa Kiswahili. Ukurasa huu unaonyesha maneno matano ya kila nyanja tu, bila kujisajili.
Je, maneno 214 yanatosha kufaulu mtihani?
Hapana, na hakuna orodha inayotosha peke yake. Msamiati unaondoa aina moja ya hasara, ile ya kukwama kwenye jina la mfumo, lakini alama nyingi hupotea kwenye nambari, ukanushaji na kusita. Kufaulu ni 63/90 kwa jumla na si chini ya 29/45 kwa kila mazungumzo, na hilo hupatikana kwa kukalimani kwa sauti, kwa mbinu zilizo kwenye ukurasa wa vidokezo.
Jaribu maneno haya ndani ya mazungumzo halisi
Mtihani mmoja kamili wa majaribio na kipindi kimoja, pamoja na mrejesho wa AI kwa kila kipande, ni bure. Ndipo utakapojua ni maneno gani yanakuja yenyewe na yapi yanakukwamisha.
Anza bila malipoHakuna kadi ya benki. Mtihani mmoja kamili wa majaribio na kipindi kimoja cha mazoezi, vyote vikiwa na mrejesho wa AI, ni bure.